Karaniwang Sakit sa Puwit: Gabay para sa Pasyente

Mabilis na gabay: ano kaya ang nararanasan ko?

• Matingkad na pulang dugo sa tissue o sa inidoro, kaunti o walang sakit: kadalasan ay almoranas.
• Matalim o mahapding sakit habang at pagkatapos dumumi: kadalasan ay anal fissure (lamat sa puwit).
• Pumipintig na sakit, mainit at namamagang bukol, maaaring may lagnat: posibleng abscess (pigsa sa puwit). Magpatingin sa doktor sa araw ding iyon.
• Paulit-ulit na lumalabas na likido o maliit na butas malapit sa puwit: posibleng fistula.
• Patuloy na pangangati o iritasyon: kadalasan ay pruritus ani.

Ang pagsusuri lamang ng doktor ang makapagkukumpirma ng sanhi, kaya huwag umasa sa listahang ito lamang.

Almoranas (hemorrhoids)

Ang almoranas ay malalambot na unan ng mga ugat ng dugo sa loob ng anal canal. Nagiging problema ito kapag namamaga.

Karaniwang senyales: walang sakit na matingkad na pulang dugo, bukol na lumalabas kapag dumudumi, pangangati, pakiramdam na hindi lubusang naubos ang dumi.

Ano ang nakakatulong:

• Mas maraming hibla (gulay, prutas, whole grains) at sapat na tubig.
• Huwag umire nang malakas at huwag magtagal sa inidoro (iwasan ang cellphone).
• Maligamgam na upo-sa-tubig (sitz bath) nang 10 hanggang 15 minuto.
• Mga krema o suppository na irerekomenda ng doktor para sa ginhawa.
• Mga pamamaraan sa klinika tulad ng rubber band ligation para sa patuloy na sintomas.
• Operasyon para sa malalaki o kumplikadong almoranas na hindi gumagaling sa ibang paggamot.

Anal fissure (lamat sa puwit)

Ang fissure ay maliit na punit sa balat sa loob ng puwit, kadalasang dahil sa matigas na dumi.

Karaniwang senyales: matalim na sakit habang dumudumi na maaaring humapdi nang ilang oras pagkatapos, kaunting matingkad na pulang dugo, at takot pumunta sa inidoro.

Ano ang nakakatulong:

• Hibla, tubig, at pampalambot ng dumi kung inireseta.
• Maligamgam na sitz bath pagkatapos dumumi.
• Mga pamahid na may reseta na nagpapaluwag sa kalamnan ng puwit at tumutulong sa paghilom.
• Kung tumagal ang fissure nang higit sa humigit-kumulang 6 hanggang 8 linggo, may iba pang opsyon tulad ng botulinum toxin injection o maliit na operasyon. Ipaliliwanag ito ng iyong surgeon.

Perianal abscess (pigsa sa paligid ng puwit)

Ang abscess ay pagkakaipon ng nana malapit sa puwit dahil sa impeksyon ng isang maliit na glandula.

Karaniwang senyales: tumitinding pumipintig na sakit, pula, mainit at masakit na pamamaga, lagnat, sakit kapag umuupo.

Paggamot: kadalasang kailangang buksan at alisan ng nana ng surgeon ang abscess. Karaniwang hindi sapat ang antibiotics lamang. Huwag ipagpaliban, dahil maaaring kumalat ang impeksyon.

Anal fistula

Ang fistula ay maliit na lagusan na nag-uugnay sa loob ng puwit at sa balat sa paligid. Madalas itong nangyayari pagkatapos ng abscess.

Karaniwang senyales: maliit na butas sa balat, paulit-ulit na paglabas ng likido o nana, paulit-ulit na abscess, iritasyon ng balat.

Paggamot: bihirang gumaling ang fistula nang kusa. Karaniwang kailangan ng operasyon, at nakadepende ang uri nito sa kung gaano kalapit ang lagusan sa mga kalamnang kumokontrol sa pagdumi. Ipaplano ng surgeon ang operasyon upang magamot ang fistula habang napoprotektahan ang mga kalamnang ito.

Pangangati sa paligid ng puwit (pruritus ani)

Ito ay patuloy na pangangati, kadalasang lumalala sa gabi. Maraming posibleng sanhi: halumigmig, labis na paglilinis, sakit sa balat, almoranas, o pagtagas ng dumi.

Ano ang nakakatulong:

• Dahan-dahang linisin ng tubig at tapikin hanggang matuyo. Huwag kuskusin.
• Iwasan ang mabangong sabon, wipes, at krema maliban kung inireseta.
• Magsuot ng maluwag na cotton na panloob.
• Huwag kamutin. Magpatingin sa doktor kung higit sa dalawang linggo na ito.

Pag-iwas: mga gawi na nagpoprotekta sa iyo

• Kumain ng maraming hibla at uminom ng sapat na tubig araw-araw.
• Pumunta agad sa inidoro kapag nadudumi, at huwag umire nang malakas.
• Manatiling aktibo at panatilihin ang malusog na timbang.
• Gamutin agad ang constipation o pagtatae.